Sukuk qlobal miqyasda tanınan aktiv sinfinə, likvidlik alətinə və dünya iqtisadiyyatı üçün uzunmüddətli maliyyələşdirmə vasitəsi olub.

"Report" xəbər verir ki, bunu Malayziya Mərkəzi Bankının sədr müavini Adnan Zaylani Zahid Bakıda keçirilən İslam İnkişaf Bankı (IsDB) Qrupunun 51-ci İllik Toplantısı çərçivəsində təşkil olunmuş panel müzakirələrində bildirib.

Onun sözlərinə görə, qlobal sukuk bazarının hazırda ödənilməmiş dəyəri 1 trilyon ABŞ dollarını aşıb: "Bu göstərici on il əvvələ nisbətən təxminən beş dəfə artıb və 2030-cu ilə qədər 1,8 trilyon ABŞ dollarına çatacağı gözlənilir. Sukuk bazarının qlobal artımı həmçinin davamlı və ESG ilə əlaqəli sukukların artması ilə müşahidə edilir. Etiketli Sukuk emissiyasının ödənilməmiş dəyərinin 2025-ci ilin sonunda təxminən 70 milyard ABŞ dolları civarında olduğu təxmin edilir ki, bu da ekoloji və sosial baxımdan faydalı layihələrə kapitalın axınını göstərir. Etiketli Sukuk hazırda qlobal Sukuk bazarının təxminən 6 %-ni təşkil etsə də, onun nüfuzetmə dərəcəsi qlobal istiqraz bazarının təxminən 5 %-ni təmsil edən davamlı istiqraz bazarı seqmenti ilə geniş mənada müqayisə olunandır. Lakin miqyas fərqi olduqca kəskin olaraq qalır, davamlı istiqraz bazarı qlobal miqyasda 7 trilyon ABŞ dollarına yaxınlaşır ki, bu da etiketli Sukukun daha da böyüməsi üçün əhəmiyyətli potensialın olduğunu əks etdirir".

"Etiketli Sukukun gələcəyinə baxdıqda, iki əsas sual qarşımıza çıxır. Bazar necə oxşar yüksəkliklərə çata bilər və onun daha inklüziv və davamlı iqtisadi keçid üçün tam potensialını nə aça bilər? Səbəb çox aydındır. Bir çox inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda problem artıq tək keçid deyil, eyni vaxtda baş verən çoxlu keçidlərdir, məsələn iqlim zəifliklərinin aradan qaldırılması, infrastruktur boşluqlarının bağlanması, ərzaq və enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, keyfiyyətli iş yeri yaradılması, az xidmət göstərilən icmaların yüksəldilməsi. Bu ehtiyacların qarşılanması əhəmiyyətli investisiya tələb edir. Təkcə iqlim keçidi 2030-cu ilə qədər ildə 2 trilyon dollardan çox pul tələb edir, Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olmaq üçün daha geniş maliyyələşdirmə boşluğu isə hər il 4 trilyon dolları aşır. Məhz burada etiketli Sukuk həlledici fərq yarada bilər. Maliyyə prinsiplərini davamlılıq məqsədləri ilə uyğunlaşdıraraq, o təkcə maliyyələşdirmə həlli deyil, həm də dəyərlərə əsaslanan yol təklif edir – risklərin bölüşdürülməsini, sosial inklüzivliyi və real iqtisadi təsiri təşviq edən bir yol".

A. Zaylani hesab edir ki, təsir kapitalını geniş miqyasda səfərbər etmək üçün əvvəlcə möhkəm və etibarlı təməl qurulmalıdır: "Aydın tənzimləmə istiqamətinə, möhkəm idarəetməyə və bazar müəyyənliyinə söykənən bir təməli deyirəm. Etibar istənilən kapital bazarının valyutasıdır. Eynilə, etiketli Sukuk üçün etibar ardıcıl standartlar, güclü idarəetmə, şəffaf açıqlamalar və dərin, yaxşı fəaliyyət göstərən bazarlar vasitəsilə qurulur. Bu təməllər olmadan kapital tərəddüd edir, lakin onlarla kapital katalizator ola bilər".

Oxşar xəbərlər

Osman Çelik: Sukuk Türkiyənin xarici maliyyələşdirmə strategiyasının mühüm hissəsinə çevrilib

SESRIC qlobal halal bazarın 2028-ci ilə qədər proqnozlaşdırılan həcmini açıqlayıb

BFB: Sukuk istiqrazlarının buraxılması üçün qanunvericilik bazası olmalıdır

Qazaxıstanda sukuk aktivlərinin həcminin 3,3 mlrd. dollara çatacağı proqnozlaşdırılır

Hüseyn Hüseynov: "2030-cu ilədək "yaşıl iqtisadiyyat" sektorunun dəyəri 4 trilyon dolları ötəcək"